5. george orwellin 1984-dən əvvəl yazdığı əsər. yəni məncə, yazıçı bu əsərlə sanki özünü böyük şahəsərinə hazırlaşdırır. ikisində də ortaq tema olaraq keçmişin dəyişdirilməsi və hakimiyyətin xeyrinə gətirilməsi əsas yerdə durur. ikisində də gedişat olaraq hər şey yaxşıya getmək əvəzinə daha da qarmaşıqlaşır, çətinləşir və artıq çıxılmaz hal alır. ikisində də xalq (animal farm-da heyvanlar) mövcud diktatoriyanın etdiyi amansızlıqların fərqindədir, lakin qarşı çıxmağa cəsarətləri olmur, olsa belə, o saat qarşısı alınır. qarşı çıxmayanlar isə əvvəllər daha pis yaşadıqlarına, indi isə nisbətən daha yaxşı yaşadıqlarına özlərini inandırır. ikisində də əsas qorxu ünsürü digərlərinin "amansız, görülməmiş işğalçılıq siyasəti"dir. hər iki kitabda da əvvəllər dövlətin mənafeyinə işləmiş insanların (heyvanların) indi vətən xaini adıyla tanıdılması və qaraldılması prosesi özünü açıq-aydın göstərir.

yəni diqqətlə nəzər yetirdiyimizdə, animal farm 1984-ün kiçik bir özəti kimi görsənir. lakin bununla belə, animal farm bu günə qədər demokratiyanın necə diktatorlaşması barədə yazılmış ən sadə dildə, ən axıcı və ən gözəl əsərdir. bu gün oxudulması vacib olan əsərlər sırasında öz yerini almalıdır.

əsərdə hakimiyyətin keçmişi necə dəyişdirdiyi və diktatorlaşdığı zamanla 7 qanunun necə dəyişməsiylə özünü çox gözəl biruzə verir.

--spoiler--

ilk dəfə qəbul olunduqda qanunlar:
1. iki ayaq üstündə yeriyən hərkəsi düşman biləcəksən.
2. 4 ayaq üstündə yeriyən, ya da qanadları olan hərkəsi dost biləcəksən.
3. heç bir heyvan paltar geyinməyəcək.
4. heç bir heyvan yataqda yatmıyacaq.
5. heç bir heyvan içki içməyəcək.
6. heç bir heyvan başqa bir heyvanı öldürməyəcək.
7. bütün heyvanlar bərabərdir.

napoleon-dan sonra olan qanunlar.
3. 3-cü qanunu heç yadına salan da yoxuydu.
4. heç bir heyvan insan işi olan çarşaf sərili yataqların üstündə yatmıyacaq.
5. heç bir heyvan artıq dərəcədə içki içməyəcək.
6. heç bir heyvan başqa bir heyvanı səbəbsiz yerə öldürməyəcək.
7. bütün heyvanlar bərabərdir, ancaq bəzi heyvanlar o birilərindən daha çox bərabərdir.
1. və 2. isə qoyunlar tərəfindən gözəlcə deyilir. "4 ayaq yaxşıdır, 2 ayaq isə daha yaxşıdır"

kitabın sonu isə gördüyüm ən gözəl sonlardan birinə sahibdi. ən axırda çarəsiz heyvanlar bir-biriləri ilə kart oynayan insanlar və donuzlara baxarlar və bir şeyi anlayıb heyrətə düşərlər. artıq onları ayırmaq mümkün deyildi. donuzlar və insanlar bir-birilərinə bənziyirdi.

--spoiler--

oxuduğum ən gözəl kitablardan biridir: 9/10.